طرح آماک
طرح آماک
طرح آماک طرحی برای جمع آوری گازهای همراه چندمیدان نفتی و پیش گیری از انتشار موادآلاینده است.
در حال حاضر گازهای ترش همراه نفت تولیدی مخزن بنگستان میدان های آب تیمور ،منصوری ،مارون اهواز و کوپال به علت فقدان تاسیسات لازم سوزانده می شود .
طرح آماک به منظور جمع آوری و استفاده از این گازها و جلوگیری از هرز رفتگی و آلودگی محیط زیست اجرا می شود .
واژه آماک از بهم پیوستن حروف اول آب تیمور ، منصوری ، مارون ، اهواز و کوپال ساخته شده است .
1 – اهداف کلی طرح
1-1- جلوگیری از سوختن گاز ترش همراه نفت و پیشگیری از انتشار مواد آلاینده .
2 -1- تولید مایعات گازی شیرین (NGL)
3-1- تولید گاز سبک شیرین برای مصارف صنعتی
4-1- افزایش توان تولید نفت خام از راه برگشت مایعات گازی ترش در ایستگاههای تراکم گاز به واحدهای بهره برداری
5-1 - انتقال گازهای اسیدی تفکیک شده در پالایشگاه شیرین سازی طرح به مجتمع پتروشیمی رازی برای فرآورش و تولید گوگرد صادراتی
2 – ویژگی های طرح
از طرح های برنامه پنج ساله دوم (78 – 1372) توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی کشور به شمار می رود و با استفاده از تسهیلات بیع متقابل به اجرا درآمده است. در خرداد ماه 1379 این طرح به صورت کلید در دست به کنسرسیوم ایریتک – ایراسکو واگذار شد.ین کنسرسیوم از یک شرکت ایرانی و یک شرکت ایتالیایی تشکیل شده است .
مدیریت ،مهندسی ، برنامه ریزی و کنترل پروژه ،کلیه عملیات اجرایی ، ساخت تجهیزات در داخل کشور و پیگیری امور مربوط به ترخیص کالاهای تدارکات خارج و حمل کالا به کارگاه ها بر عهده شرکت ایرانی ایریتک در ایران است .خرید و تامین تجیزات ساخت خارج از کشور و حمل آن تا مبادی ورودی و همچنین فراهم کردن امکان دسترسی به دانش فنی ویژه پروژه بر عهده شرکت ایساکو است .
کارفرمای طرح ، شرکت مهندسی و توسعه نفت (OIEC) وابسته به شرکت ملی نفت ایران است .
مسئول تامین مالی طرح شرکت نفت ایران اینترترید (NICO ) ثبت شده در جرسی بریتانیا است که تمام سهام آن به شرکت ملی نفت ایران تعلق دارد .
3 – محل اجرای طرح
واحدهای بهره برداری و تفکیک کننده گازی همراه نفت مخازن بنگستان مرتبط با طرح در حوالی مناطق اهواز و مارون قرار گرفته است . با توجه به جنبه های فنی ، اقتصادی و ایمنی ، محل ایستگاه های تراکم (کمپرسورها )و واحدهای نم زدایی گاز در نزدیکی واحدهای بهره برداری مربوطه در نظر گرفته شده است .
4 – ایستگاه های تقویت فشار و نم زدایی گاز
هفت ایستگاه تقویت فشار و نم زدایی در مجاورت واحدهای بهره بردای شماره 1 ،2 ،3 اهواز ،آب تیمور منصوری کوپال و واحدهای بهره برداری شماره 3 مارون در نظر گرفته شده است .
گاز ها به همراه نفت حاصل از چهار مرحله تفکیک با خطوط لوله به ایستگاه های تقویت فشار منتقل می شود . گاز هر مرحله تفکیک ، پس از تراکم و خنک شدن با خنک کن هوایی با گاز مرحله بالاتر خطوط و وارد مرحله تراکم بعدی می گردد . این فرایند تا آخرین مرحله تراکم ادامه می یابد . گازهای خروجی از آخرین مرحله تراکم پس از خنک شدن و عبور از مخزن مایع گیر ، به واحد نم زدایی و گاز خشک خروجی به پالایشگاه شیرین سازی گاز ارسال می شود.
5 – پالایشگاه شیرین سازی
این پالایشگاه درنزدیکی کارخانه های گاز و گاز مایع 800/700 احداث شده است . گازهای خشک ورودی با چند راهه ورودی جمع آوری و به سیلابه گیرهای وروردی هدایت و سپس به دو ردیف مشابه واحد شیرین سازی ارسال می شود .
در برج جذب ، گاز ترش ورودی در تماس با محلول دی اتانول آمین (DEA) قرار می گیرد و گازهای اسیدی و ترکیبات گوگردی کاهش می یابد . گاز شیرین خروجی به کارخانه های گاز و گاز مایع 700 و 800 ارسال می گردد .
6 – ایستگاه تراکم گازهای اسیدی
این ایستگاه دارای سه ردیف و هر ردیف شامل 4 مرحله تراکم است .
گاز خروجی از آخرین مرحله تراکم پس از خنک شدن در خنک کن هوایی و عبور از ظرف مایع گیر به واحد نم زدایی هدایت می شود .
نم زدایی با غربال مولوکولی انجام می گیرد ،گازهای اسیدی پس از نم زدایی به مجتمع شیمیایی رازی حمل می شود.
7 - خطوط لوله انتقال گاز
1 – 7 – شبکه خطوط لوله طرح آماک از 11 رشته خط لوله با قطرهای 4 تا 81 اینچ و طول 175 کیلومتر تشکیل شده است .
2 – 7 – انتقال گاز ترش از ایستگاه های تراکم گاز به پالایشگاه شیرین سازی
3 -7 – انتقال مایعات گازی از مایع گیرهای پالایشگاه شیرین سازی به واحد بهره برداری شماره 1 اهواز
4 – 7 – انتقال گازهای پالایش شده به کارخانه های گاز و گاز مایع 700 و 800
5 -7 – خطوط لوله انتقال گازهای اسیدی از پالایشگاه شیرین سازی به مجتمع شیمیایی رازی به قطر 12 اینچ و طول حدود 95 کیلومتر.